Brandwerendheid bij stalen loodsen: je complete gids voor de wettelijke verplichtingen
Wanneer is brandwerendheid verplicht, welke richting is van toepassing, en wie is verantwoordelijk? Een praktische uitleg van de regelgeving met bronvermeldingen.
Door Castillo Müller · Optistaal · Bijgewerkt 19 juni 2026
Belangrijk: brandwerendheid is je verantwoordelijkheid
Ook bij vergunningvrij bouwen moet je bouwwerk voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Als opdrachtgever ben je verantwoordelijk voor naleving van de brandwerendheidseisen. Dit artikel is informatief bedoeld – raadpleeg bij twijfel een kwaliteitsborger of brandveiligheidsadviseur.
Wat is WBDBO?
WBDBO staat voor Weerstand tegen Branddoorslag en Brandoverslag. Dit is niet hetzelfde als brandwerendheid:
Brandwerendheid
De tijd dat een constructiedeel (wand, vloer, deur) brand kan tegenhouden.
WBDBO
De totale weerstand tegen branduitbreiding tussen brandcompartimenten, bepaald volgens NEN 6068.
De WBDBO wordt bepaald door drie factoren: de brandwerendheid van de scheidingsconstructie van binnen naar buiten, de afstand tot de perceelsgrens, en de brandwerendheid van de scheidingsconstructie van buiten naar binnen.
Wanneer is brandwerendheid verplicht?
Voor gebouwen in gevolgklasse 1 (waar de meeste stalen loodsen, schuren en bijgebouwen onder vallen) geldt een WBDBO-eis van minimaal 30 minuten naar aangrenzende percelen.
Let op: afstand tot erfgrens
De afstand tot de perceels- of erfgrens is cruciaal. Het Bbl hanteert het spiegelsymmetrieprincipe: je moet uitgaan van een denkbeeldig identiek gebouw aan de andere kant van de perceelsgrens.
Bij een geringe afstand tot de erfgrens (minder dan enkele meters) is de bijdrage van de scheidingsconstructie aan de WBDBO groter. Hoe dichter bij de erfgrens, hoe meer brandwerendheid de gevel moet bieden.
De 5 meter / 2,5 meter regel
Het spiegelsymmetrieprincipe bepaalt hoe de WBDBO-eis werkt. De vuistregel is:
Totale afstand tussen gebouwen
Situatie
Minder dan 5 meter
Brandoverslag wordt als vrijwel zeker beschouwd. Brandwerende voorzieningen zijn verplicht.
5-15 meter
Risicoafhankelijk van gevelopeningen, oriëntatie en afmetingen. Berekening volgens NEN 6068 nodig.
Meer dan 15 meter
Risico op brandoverslag verwaarloosbaar. Meestal geen berekening nodig.
Waarom 2,5 meter?
Als je gebouw 2,5 meter van de erfgrens staat, staat het fictieve spiegelgebouw ook 2,5 meter aan de andere kant. Totaal: 5 meter. Bij minder dan 2,5 meter tot de erfgrens is de totale afstand dus minder dan 5 meter, waardoor brandwerende voorzieningen vrijwel altijd verplicht zijn.
Er zijn twee richtingen van brandwerendheid die beide relevant zijn:
1
Van binnen naar buiten
Bescherming tegen brand die vanuit je gebouw naar buiten toe kan slaan. Hoe lang duurt het voordat een brand in je loods de buitengevel doorbreekt?
2
Van buiten naar binnen
Bescherming tegen brand die van buiten (bijvoorbeeld van de buren) je gebouw kan binnendringen via stralingswarmte of vlammen.
Bij Optistaal redeneren we primair over brandwerendheid van binnen naar buiten: wij bekleden de binnenkant van de loods met brandwerende panelen om te voorkomen dat een interne brand naar buiten slaat en de buren bedreigt.
Staalconstructies en brand: waarom 400°C kritiek is
Staal heeft bijzondere eigenschappen bij brand die veel mensen niet kennen:
Het probleem met onbeschermde staalconstructies
Staal is onbrandbaar (brandreactieklasse A1)
De smelttemperatuur ligt rond 1700°C
MAAR: bij circa 400°C verliest staal al zijn volledige draagvermogen
De Europese norm EN 1993-1-2 (Eurocode 3) stelt dat staal tot 400°C de volle draagsterkte behoudt. Bij verhitting tot circa 550°C vermindert de effectieve vloeigrens tot 60% van de oorspronkelijke waarde. Het staal vervormt, buigt door en kan bezwijken.
De oplossing: brandwerende bekleding
Met brandwerende platen zoals Promatect wordt de staalconstructie geïsoleerd:
De staaltemperatuur blijft onder de kritieke 400°C
Afhankelijk van de plaatdikte wordt 30 tot 180 minuten brandwerendheid bereikt
De constructie blijft stabiel tijdens de vereiste brandwerendheidsduur
Bij brandwerendheid worden drie eigenschappen getest:
Letter
Betekenis
Uitleg
R
Resistance (Stabiliteit)
Hoelang behoudt de constructie haar dragende functie?
E
Étanchéité (Vlamdichtheid)
Hoelang worden vlammen tegengehouden?
I
Isolation (Thermische isolatie)
Hoelang blijft de temperatuur aan de niet-blootgestelde zijde onder een bepaalde waarde?
Voor dragende constructies in gevolgklasse 1 geldt meestal REI 30: de constructie moet 30 minuten stabiel blijven (R), vlamdicht zijn (E) en thermisch isoleren (I).
Wie is verantwoordelijk? De opdrachtgever!
Cruciaal punt dat veel mensen niet weten
De opdrachtgever (degene die het gebouw laat bouwen) is verantwoordelijk voor naleving van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Dit geldt ook bij vergunningvrij bouwen en ook bij zelfbouw.
Onder de Wet kwaliteitsborging (Wkb)
1De opdrachtgever is verantwoordelijk voor naleving van het Bbl
2Je moet een onafhankelijke kwaliteitsborger inschakelen
3De gemeente toetst niet meer vooraf, maar de kwaliteitsborger doet dit tijdens en na de bouw
Ja, dit is mogelijk. Veel brandverzekeringen bevatten clausules over naleving van bouwvoorschriften en brandpreventiemaatregelen. Als niet aan de eisen is voldaan, kan de verzekeraar de claim afwijzen.
Wel moet er causaal verband zijn
De Hoge Raad heeft in februari 2024 bepaald dat de rechter alle omstandigheden moet meewegen bij de vraag of een verzekeraar dekking mag weigeren. Er moet causaal verband zijn tussen de overtreding van de polisvoorwaarden en de schade.
Aansprakelijkheid bij schade aan derden
Als je gebouw niet voldoet aan de brandwerendheidseisen en er ontstaat brand die overslaat naar de buren, kun je aansprakelijk worden gesteld op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). Het niet naleven van wettelijke bouwvoorschriften kan worden gezien als een inbreuk op de zorgvuldigheidsnorm.
Wat doet Optistaal?
Bij Optistaal leveren wij stalen loodsen als zelfbouwpakket. Voor de brandwerendheid:
Wij bekleden de binnenzijde van de loods met brandwerende Promatect-panelen
Deze beschermen de staalconstructie tegen temperaturen boven 400°C
De bekleding biedt brandwerendheid van binnen naar buiten, conform de WBDBO-eisen
Je verantwoordelijkheid blijft
De uiteindelijke verantwoordelijkheid voor naleving van het Bbl ligt bij je als opdrachtgever. Wij adviseren je altijd om vooraf de lokale regels te checken bij je gemeente en een kwaliteitsborger in te schakelen voor bouwwerken in gevolgklasse 1.
